Koleje dużych prędkości w Europie i projekty budowy nowych linii w Polsce

W strukturze UIC funkcjonuje specjalistyczna High Speed Group (Grupa Dużych Szybkości), której zadaniem jest gromadzenie i wymiana doświadczeń na temat szybkiej kolei. PKP bierze aktywny udział w tych pracach, będąc Członkiem Komitetu Sterującego. Właśnie na zaproszenie PKP w dniu 28 marca odbyło się w Polsce kolejne posiedzenie HSG. Wykorzystując obecność licznego grona specjalistów z krajów, w których od szeregu lat funkcjonują systemy szybkiej kolei, w następnym dniu (29 marca 2006) zorganizowano seminarium, poświęcone prezentacji doświadczeń konstrukcyjnych i eksploatacyjnych.
Uroczystego otwarcia seminarium zatytułowanego Koleje dużych prędkości w Europie i projekty budowy nowych linii w Polsce dokonali pani Helena Pietraszkiewicz, Wojewoda Łódzki oraz p. Włodzimierz Tomaszewski, Wiceprezydent Łodzi. Na seminarium złożyły się cztery sesje, o następującej tematyce.

 

 

 

---

Sesja 1. Duże szybkości w praktyce.

---

Na zaproszenie organizatorów sesji przewodniczył Pan dr Adam F. Wielądek, reprezentujący Ministra Transportu i Budownictwa i Wiceprzewodniczący Rady Administracyjnej Europejskiej Agencji Kolejowej. Sesję otworzyło wystąpienie wiceprezydenta Łodzi p. W. Tomaszewskiego, który przedstawił m.in. założenia regionalnej polityki transportowej oraz warianty włączenia Łodzi w system szybkiej kolei.
 

 

 

Ogólny raport o dużych szybkościach w Europie przedstawił p. Oliver Sellnick, Dyrektor Departamentu Przewoźników Kolejowych w UIC.
 

 

 

Wybrane elementy europejskiej polityki transportowej, związane z liberalizacją międzynarodowego rynku przewozów pasażerskich oraz interoperacyjnością omówił p. Colin Hall, Wicedyrektor Wykonawczy CER (Wspólnoty Kolei Europejskich). Szczegółowe informacje dotyczące projektów linii szybkiego ruchu w Polsce (w tym zwłaszcza linii Warszawa-Łódź-Wrocław/Poznań) przedstawił Wiceprezes PKP PLK S.A. p. Zbigniew Szafrański. W tej sesji zaprezentowano ponadto wystąpienie Prezesa UNIFE (Europejskiego Stowarzyszenia Przemysłu Kolejowego), p. Drewina Nieuwenhuisa.

---

Sesja 2. System szybkiej kolei – historia sukcesu handlowego.

---

Sesja została w całości poświęcona wystąpieniom specjalistów z krajów Europy Zachodniej, dysponujących wieloletnim doświadczeniem w z zakresie projektowania, budowy i eksploatacji szybkiej kolei. Raporty o tych doświadczeniach przedstawili kolejno: P. M. Leboeuf z kolei francuskich (SNCF), O. Sellnick – koleje niemieckie (DB), Maria del Boccio z TAV (spółka w grupie kolei włoskich FS, specjalizująca się w budowie linii szybkiego ruchu) oraz Ignacio Barron (UIC), który przewodniczył sesji, a także zaprezentował przekrój systemów szybkiej kolei na całym świecie. Gościem konferencji i uczestnikiem sesji był także prof. Andrés López Pita z Uniwersytetu w Barcelonie, który przybył specjalnie na seminarium i omówił doświadczenia kolei europejskich, a także hiszpańskich (RENFE).

 

---

Sesja 3. Duże szybkości w krajach Europy Centralnej i Wschodniej.

---

Sesji przewodniczył prof. Juliusz Engelhardt z Uniwersytetu Szczecińskiego, od szeregu lat współpracujący z PKP (obecnie Członek Rady nadzorczej PKP S.A.). Sesję rozpoczęło wystąpienie p. Reginy Gruber z kolei austriackich (ÖBB), która zaprezentowała plany budowy szybkiej kolei i zastosowania nowoczesnego taboru w swoim kraju. Stan i perspektywy systemów szybkiej kolei w Rosji i w innych krajach OSŻD przedstawił p. Kalman Somodi, Sekretarz Generalny OSŻD (Organizacji Współpracy Kolei). Rynkowe perspektywy szybkiej kolei w Polsce omówił p. Andrzej Żurkowski z PKP S.A., wiceprzewodniczący Forum Pasażerskiego UIC, rekapitulując swoje doświadczenia w zakresie zarządzania przewozami kwalifikowanymi. Dziś i jutro szybkiej kolei w Republice Czeskiej przedstawił p. Bugumil Pokorny, reprezentujący tamtejsze koleje (CD).

 

---

Sesja 4. Zagadnienia techniczne.

---

W ramach ostatniej sesji zaprezentowano francuskie doświadczenia w zakresie projektowania i budowy linii szybkiego ruchu (p. Jean-Pierre Orsi z firmy konsultingowej SYSTRA) oraz konstrukcji taboru do bardzo dużych szybkości (p. Jean-Louis Quillet z koncernu ALSTOM). Polskie doświadczenia i kompetencje w zakresie przygotowywania projketu szybkiej kolei omówił dr inż. Andrzej Massel, Zastępca Dyrektora Centrum Naukowo-Technicznego Kolejnictwa. Referat na temat możliwości zastosowania PPP w budowie i modernizacji linii magistralnych w Polsce, przygotowany przez niemieckich specjalistów koncernu Siemens AG przedstawił p. Witold Żyła z polskiej spółki Siemens sp. z o.o. Sesji przewodniczył p. Jan Raczyński, Prezes SITK Oddział w Łodzi.

---

Pełny program seminarium wraz z prezentacjami

---

Seminarium pozwoliło na dokonanie szerokiego, profesjonalnego przeglądu zagadnień technicznych, ekonomicznych i handlowych związanych z szybkimi kolejami w kontekście europejskiej polityki transportowej oraz jej uwarunkowań krajowych i regionalnych. Zaprezentowane referaty pozwoliły na przedstawienie cennych doświadczeń i wskazań dla realizacji projektu linii szybkiego ruchu w Polsce.

Polski projekt uzyskał bowiem pozytywne opinie międzynarodowych ekspertów, którzy podkreślili jego optymalne dla polskich warunków rozwiązania, łatwą wykonalność, wykorzystanie najlepszych praktyk i doświadczeń europejskich, wysoką efektywność ekonomiczną i wpisanie się go w unijny program rewitalizacji kolei na miarę XXI wieku. Ze strony Wspólnoty Kolei Europejskich (CER) zadeklarowano poparcie dla tego projektu na forum Komisji Europejskiej.

---

Organizatorami konferencji byli wymienione uprzednio:

• PKP S.A.
  
• PKP PLK S.A.
  
• UNIFE
  
• SITK (Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji RP)
  
• SIRTS – Stowarzyszenie na rzecz Interoperacyjności i Rozwoju Transportu Szynowego w Polsce
• CNTK
  
• Urząd Miasta Łodzi
  
• Marszałek Województwa Łódzkiego

Patronat nad konferencją sprawował Wojewoda Łódzki.
Patronat prasowy objął miesięcznik Technika Transportu Szynowego.

 

---

Wnioski

---

Seminarium zorganizowane w Łodzi było największą dotychczas w Polsce prezentacją problemów związanych z rozwojem linii dużych prędkości. Było tez podsumowaniem kolejnego etapu dyskusji na temat budowy linii dużych prędkości w Polsce, zakończonej wpisaniem projektu Warszawa – Łódź – Poznań/Wrocław na listę inwestycji na lata 2007-2013. Projekt polski uzyskał wysoką ocenę ze strony zagranicznych uczestników Seminarium, jako dobrze umotywowany i realny a wręcz łatwy do wykonania ze względu na dogodne warunki topograficzne w Polsce, co rzutować będzie na stosunkowo niskie koszty jego realizacji. Ważne jest też, że projekt ten uzyskał od razu wysoką aprobatę społeczną, którą nie zawsze uzyskiwały projekty budowy autostrad, opóźniane licznym protestami społecznymi wywoływany obawami przed skutkami ich oddziaływania na warunki życia okolicznych mieszkańców. Projekt budowy nowej linii kolejowej spowodował też wyścig miast w kolejce do objęcia ich w pierwszej kolejności zasięgiem projektu. Nie jest to nic nowego, gdyż zabiegowi miast i regionów w Europie zachodniej dla włączenia ich w europejską sieć kolejową dużych prędkości mają podobny charakter i podobne uzasadnienie. Bycie włączonym w taką sieć to zasadniczy gospodarczy atut regionu i nowe perspektywy rozwoju. Ostatecznie przed łódzkim seminarium odbyło się podpisanie porozumienia prezydentów miast Łodzi, Poznania i Wrocławia o współdziałaniu w celu realizacji tego projektu kolejowego, najambitniejszego i porównywalnego w projektem budowy linii Warszawsko-Wiedeńskiej w połowie XIX wieku, która przyspieszyła industrializację ziem polskich.

Andrzej Żurkowski, Jan Raczyński