Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji Rzeczypospolitej Polskiej przyjmuje włączenie do planu rozwoju infrastruktury kolejowej w Polsce projektu budowy sieci kolejowej dużych prędkości jako ważny element w kierunku renesansu transportu kolejowego w Polsce. Sieć ta oparta na:
· nowej linii Warszawa – Łódź – Poznań/Wrocław o prędkości maksymalnej do 350 km/h, zwanej liną Y,
· modernizacji linii CMK do 250 km/h,
· modernizacji innych głównych linii kolejowych w Polsce do 160km/h a częściowo także do 200 km/h,
umożliwi stworzenie atrakcyjnej oferty przewozowej na miarę XXI wieku, która w istotny sposób wpłynie na rozwój gospodarczy kraju, podobnie jak to miało miejsce przy otwieraniu nowych linii dużych prędkości w innych krajach Europy. Kierunek tych działań jest zgodny z polityką UE w zakresie rozwoju transportu. Celem tej polityki jest zrównoważony rozwój i rewitalizacja transportu kolejowego.

Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji RP aktywnie uczestniczy w propagowaniu idei budowy kolei dużych prędkości w Polsce poprzez organizację konferencji i seminariów, publikacje we własnych czasopismach technicznych oraz przekonywanie i przygotowywanie opinii publicznej w regionach poprzez struktury terenowe Stowarzyszenia. Obecna powszechna społeczna aprobata i powstający coraz większy nacisk władz samorządowych i administracji publicznej w regionach na rozpoczęcie budowy linii dużych prędkości jest sukcesem wszystkich środowisk i Stowarzyszeń. Obecne projekty rozwoju kolei dużych prędkości w Polsce wymagają  dalszych prac w kierunku maksymalnego wykazania korzyści, jakie one przyniosą we wszystkich dziedzinach gospodarki. Rozwój ten nie może się jednak odbywać w oderwaniu od systemowego spojrzenia na sieć połączeń transportowych, tak kolejowych jak i drogowych, gdyż stanowić będzie zaledwie jeden z elementów systemu transportowego Polski.

Koleje dużych prędkości w Polsce

Z doświadczeń innych krajów wynika, że rozwój kolei dużych prędkości wpływa istotnie na wzrost przewozów pasażerskich transportem kolejowym. W ostatnich latach w Polsce odnotowany jest spadek przewozów pasażerskich średnio od 5% do 10% rocznie. Podobna sytuacja była także w wielu innych krajach przed uruchomieniem w nich pierwszych połączeń dużych prędkości. Obecnie w krajach z rozwiniętą siecią kolei dużych prędkości notuje się  wzrosty przewozów około 5% rocznie, w znacznej części poprzez wzrost skłonności do podróży, które stają się mniej uciążliwe i bardziej atrakcyjne pod względem czasu przejazdu. Obecnie udział przewozów pociągami dużych prędkości w krajach Europy zachodniej przekroczył już  20% całego rynku kolejowego licząc w pasażerokilometrach i szybko rośnie. W wielu przypadkach dynamika wzrostu przewozów pociągami dużych prędkości jest wyższa niż pociągami tradycyjnymi, co oznacza, że gdyby nie rozwój kolei dużych prędkości to przewozy kolejowe globalnie malałyby. Rozwój kolei dużych prędkości stymuluje rozwój kolei regionalnych i transportu miejskiego i to w sposób znaczący. Z tego powodu powinny powstawać regionalne projekty węzłów intermodalnych, które kojarzyłyby w sposób dostępny i przyjazny dla pasażera wszystkie środki transportu.

Doświadczenia krajów Europy zachodniej wskazują, że rozwój kolei dużych prędkości prowadzi do rozwoju innych segmentów transportu kolejowego. Przewozy pasażerów powinny mieć wspólną, zintegrowaną ofertę z systemem dogodnych przesiadek i taryf przejazdowych.

Budowa nowych linii dużych prędkości oraz modernizacja linii CMK stwarza szansę dla lepszej organizacji przewozów na całej sieci PKP. Podniesienie prędkości na linii CMK do 250 km/h (a w perspektywie nawet do 300km/h) oraz modernizacje linii: Warszawa – Gdańsk do prędkości 200 km/h tworzących VI korytarz transportowy wraz z liniami E20 Kunowice – Terespol (II korytarz transportowy), oraz E-30 Zgorzelec – Medyka (III korytarz transportowy) stanowić będą podstawową sieć kraju. Dużego znaczenia nabiera również renowacja linii E65C ze Śląska przez Karsznice do Gdańska oraz linii nr 8 z Warszawy do Krakowa z dobudową drugiego toru na odcinku Warka – Radom.
Budowa nowych linii dużych prędkości jest szansą uniknięcia kolizji w zakresie wykorzystania zdolności przepustowej istniejących już linii w obrębie dużych aglomeracji miejskich. Wprowadzenie szybkich pociągów w żadnym przypadku nie powinno blokować rozwoju ruchu lokalnego. Dalszy rozwój kolejowego węzła warszawskiego, śląskiego, poznańskiego, gdzie lokalne władze realizują swoje ambitne programy rozwoju kolei regionalnej i aglomeracyjnej powinny być uzupełnieniem sieci dążącej do kolei wielkich prędkości. Ważnym elementem sieci połączeń kolejowych w Polsce jest planowana budowa nowej linii z Krakowa w kierunku Tymbarka, która znacznie zredukuje czas przejazdu do Zakopanego i Nowego Sącza. Ma ona duże znaczenie dla społeczności lokalnej tego regionu i wpłynie na jego rozwój gospodarczy, a także turystyki. Linię tę należy traktować zarówno jako linię regionalną, jak i fragment sieci szybkich połączeń kolejowych w Polsce. Ważne jest więc aby prace nad jej budową rozpoczęły się jak najszybciej. Ponadto linie te wpisują się w politykę regionalną UE zmierzającą do odciążenia regionów górskich ze skutków oddziaływania transportu drogowego.

Podobne znaczenie, zarówno dla społeczności lokalnych, jak dla rozwoju szybkich połączeń kolejowych w Polsce ma połączenie Opoczna z Łodzią, które będzie łączyć linię CMK z nową linią dużej prędkości Warszawa – Łódź – Poznań/Wrocław. Dla poprawy tego połączenia niezbędne jest zbudowanie łącznicy Opoczno Południowe – Słomianka, oraz modernizacji istniejącej linii, która na odcinku Tomaszów – Opoczno, ze względu na jej obecny stan techniczny, powinna rozpocząć się jak najszybciej.

Przeniesienie ruchu szybkich pociągów pasażerskich na nowe linie zwiększa także możliwość lepszej organizacji ruchu towarowego na dotychczasowych liniach kolejowych. Przewozy towarowe tylko wtedy mogą konkurować pod względem ceny i jakości z przewozami drogowymi, jeżeli prowadzone są rytmicznie, we wszystkich porach dnia przy minimalnej ilości zatrzymań dla przepuszczania pociągów pasażerskich, które powodują wydłużenie czasu przejazdu oraz są przyczyną znaczącego wzrostu energochłonności transportu kolejowego. 

Polski projekt budowy krajowej sieci kolejowej dużych prędkości wpisuje się w plan rozwoju europejskiego systemu szybkich połączeń kolejowych. Kluczowe znaczenie dla integracji polskiego systemu z europejskim ma rozwiązanie problemu dobrych połączeń transgranicznych. Polski projekt linii Warszawa – Łódź – Poznań/Wrocław stwarza szanse utworzenia szybkich połączeń w pierwszej kolejności z Berlinem a także z Dreznem. Takie projekty wymagają konsensusu na szczeblu międzynarodowym i podjęcia działań mających na celu włączenie tego projektu w Transeuropejską Sieć Transportową (TEN), co umożliwi jej finansowanie ze środków unijnych na rozwój sieci TEN.

Szansa dla polskiego przemysłu i zaplecza naukowo-badawczego

Budowa kolei dużych prędkości jest dużym wyzwaniem dla przemysłu i nauki. Nowe technologie, metody projektowania i organizacji prac budowlanych a później eksploatacji linii korzystnie wpływają na rozwój gospodarki. Doświadczyły tego wszystkie kraje, które zdecydowały się na budowę kolei dużych prędkości a dobrym przykładem dla Polski jest Hiszpania, która rozbudowuje swoją sieć kolejową w tempie najszybszym w całej Europie. W ciągu 10 lat Hiszpania przeszła drogę od importera nowych technologii do czołowego producenta najbardziej zaawansowanego technologicznie taboru kolejowego. Hiszpańskie firmy projektowe i budowlane świadczą obecnie swoje usługi w całej Europie. Podobna szansa stoi także przed polskim przemysłem i nauką. Rozwój ten przełoży się także na całą kolej i wpłynie na jej rozwój i poprawę efektywności. Szansą dla przemysłu i zaplecza naukowo-badawczego w zdobyciu doświadczeń na tym polu może być modernizacja linii CMK.

Ważnym elementem rozwoju transportu kolejowego w Polsce jest także wykształcenie nowych kadr, które po okresie zastoju i braku perspektyw dla kolei w Polsce powinny zasilić przedsiębiorstwa kolejowe, biura projektowe i przemysł. Publikacje na temat budowy linii dużych prędkości w Polsce już wpłynęły na poprawę wizerunku kolei w skali wartości młodzieży i powinny przynieść nabór najlepszych absolwentów, co jest szczególnie ważne dla tej gałęzi narodowej gospodarki.

Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji RP będzie kontynuować swoją działalność w zakresie propagowania rozwoju kolei dużych prędkości w Polsce i włączy się do wszystkich inicjatyw w postaci publikacji prasowych, analiz, konferencji i konsultacji społecznych.
Zorganizowane przez Stowarzyszenie 29 marca br. w Łodzi międzynarodowe Seminarium było platformą do wymiany poglądów i informacji z członkami Komitetu Kolei Dużych Prędkości Międzynarodowego Związku Kolei (UIC), który po raz  pierwszy w swojej historii odbył wyjazdowe posiedzenie w Polsce. Polski projekt uzyskał bowiem pozytywne opinie międzynarodowych ekspertów, którzy podkreślili jego optymalne dla polskich warunków rozwiązania, łatwą wykonalność i relatywnie niskie koszty realizacji, wykorzystanie najlepszych praktyk i doświadczeń europejskich, wysoką efektywność ekonomiczną. Wpisuje się on w unijny program rewitalizacji kolei na miarę XXI wieku. Ze strony wspólnoty Kolei Europejskich (CER) zadeklarowano poparcie dla tego projektu na forum Komisji Europejskiej.

Historyczna szansa

Unia Europejska traktuje rozwój sieci TEN oraz nowe technologie dużych prędkości priorytetowo, istnieje zatem historyczna szansa osiągnięcia obu celów strategicznych, z wydatną pomocą środków unijnych. Ponadto potrzebny jest sprawny system zdolny do absorpcji funduszy unijnych. Dla realizacji założonych i kapitałochłonnych inwestycji powinien zostać opracowany rządowy dokument zawierający Strategię Rozwoju Transportu Kolejowego.
 Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji RP przedkładając niniejsze deklaruje, że wspierać będzie wszelkie działania zmierzające do realizacji zamierzeń zaprezentowanych w stanowisku. Formą tego wsparcia będzie zarówno opracowywanie ekspertyz i opinii jak i zabieganie w ośrodkach decyzyjnych w kraju i za granicą za realizacją projektu kolei wielkich prędkości w Polsce.